ژینگەهـ

تقييم المستخدم: 0 / 5

تعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجوم
 

96FFB82B CCE9 4C48 ADA5 0B8EE45E9CBC

دەما کو ئەم ل جیھانێ دنێرین ل گەلەک دەڤەرێن رۆژھەلاتا ناڤین تایبەت دەڤەرێن ئولدار و پاشکەفتی ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک ب ئاوایەک ژرێزێ تێ دیتن و زارۆکێن د تەمەنێ ١١-١٢ سالی بگرە ھەیا دچە ١٨-٢٠ سالیێ. ئاستا ھەڤژیانیا د تەمەنێ زارۆکاتی دە زێدە بوویە.سەدەمێ بلندبووینا ڤێ رێژەیێ ژ بۆ چیە دڤێ مرۆڤ ل سەر ڤێ یەکێ کوور ببیت. دڤێ مرۆڤ ل سەر خەتەریێن ھەڤژیانیا د تەمەنێ بچووک دە ژی کوور ببە و ل گۆر ڤێ یەکێ تەدبیرێن خوە بگریتن. د تەمەنێ بچووک دا ھەڤژیانی ب ھەر ئاوایی خراب و خەتەرە. چ دبە بلا ببە پێویستە کو مرۆڤ زارۆکان نە دەنە ھەڤژیاندن. تایبەت دڤێ دایک و باڤ دیسان خوێندنگەھ دادگەھ ژنو قوناغێن دوورا یێن پەروەردەیێ و یاسایێ رێ ل ڤێ یەکێ بگرن..


پەرگالا دەستھەلاتدار تەڤی ھەموو ھەولدان و دەستکەفتیێن ژنان دیسا ژی ژ بۆ بەرژەوەندیێن خوە ھەقارەت ل ژنێ کرنە و ل سەر کەدا ژنێ روونشتینە. تەڤی کو کەدا ژنێ تێ دەستەسەرکرن د ھەمان دەمێ دە ھەڤژیانیا د تەمەنێ ب زارۆکاتی دا ژی رەوا تێتە دیتن و ئەنجامێن زەرەرێن ڤێ یەکێ ژی نە خەما پەرگالا دەستھەلاتدارە. دیسا ژییێ کو د دەستپێکێ دا ل دژی ڤێ بریارا خەلەت دەردکەڤن ژی دیسا ژنە. چنکی ژن ھشمەندیا وان پێش کەتییە. ژن جڤاکێ ب رێڤە دبەت و ژ خزمەتا مالێ بگرە ھەتا نێرینا زارۆک و کارێن ل دەرڤە ھەموویان ژن دکەن. ژن ل دژی ھەموو زەحمەتی و ئیشکەنجەیان تێدکۆشن و ھەول ددەن کو ھەموو زنجیرێن کۆلەتیێ بشکینن. ژ بەر کو مێر ل گۆر ئاقلێ دەولەتێ باڤکزالی تەڤ دگەرە لەوما ئیستسمارا زایەندی ژی پێک تێت. ھەڤژیانیا تەمەنێ د زارۆکاتی دە و ئیستسمارا زایەندی ب ھەڤ رە گرێدایینە. تەڤی ڤان نەحەقیا دەنگ و رەنگێ ژنێ د ناڤ دەستمالا رەش دا تێ فەتساندن. ب ڤی رەنگی ژنا ھەری باش ل گۆر پەرگالا دەولەتا خوەدی زێھنیەتا باڤکزالی ژنا ھەری باشە کو دەنگێ خوە دەرناخە. دیسا بکارئینانا وێ ب رێیێن بازرگانی ئێدی کەچەک ٧-٨ سالی ماسک/مکیاچ بکاردئینیت و ھزر د خەملاندنا خوەیا سەختەدا دگە، پشتی ڤی سەردەمی ژی کو سوشیال مێدیا تەڤ ژبۆ کارێن بازرگانی بکارتێ و تو سانسورەک ژبۆ زاروکان تونە، زاروک تێ زیندانکرن د سایکولوژیکا مەزنان دا، وسا کولەتیێ و بێ باوەربونێ زێدە دکەن و خوەبونێ دشکێنن چنکی ئەڤ پەرگالێن ھە دزانن کو ژن خوەدی ھێزەک مەزنە گەر سەری ھلدەن وێ داوی ل ھزرێن وانێن یەکپەرست بێتن. لەوما ھەر دەم زارۆک و ژن ژ ئالیێ پەرگالێن کاپیتالست و یەکپەرست تێن پەرچقاندن و ئارمانجگرتن. لەوما ھەڤژیانێن د تەمەنێ زارۆکاتی دا زێدە دبن کو ژن تەنێ زارۆکا بینن و زیندانا ناڤا چار دیواران بێن کولەکرن. 
 
زیھنیەتا کو ھەر دەم زارۆک و ژنان دکەن قوربانێن خوە ژنێ ھەر دەم دکەن ئاموورا کرین و فرۆتنێ و تەنێ ژ بۆ بەرژەوەندیێن خوە ب کار تینە. گەلەک جاران ژ بەر زەختێن مالباتێ ژی ھەڤژیانیا زارۆکاتی ئاستا وێ بلند دبیت. ژ بەر کو زارۆک نە د تەمەنێ کو بریارێ بدە دەیە لۆما ب کالێ ٥٠-٦٠ سالی ژی تێن ھەڤژیاندن. کا زارۆکەکێ چاوا ب کالێ ٥٠-٦٠ھەڤژیانیێ بکە؟
وەک د نھا دە پر نوچەیێن وسا پارڤە دبن و سوشیال میدیا بەحس دکەتن.
بەری ھەر تشتی ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک ژ بۆیی بیۆلۆژیا مرۆڤان خەتەرە، ب تایبەتی ژی ژ بۆ زارۆکا کەچک ھین ب خەتەرترە. بەدەن ھەتا کو کامل نەبە، نابە کو زارۆک تێکلیا جنسی دا بژین. ژ خوە ژنەک جوان وەلاتێ کو لێ دژی چەندی گەرم بە ژی، ھەری زوو د ١٣ دە سالیا خوە دە (کەتنا دەورە، عادە) دبینن. ژن ھەتا رەگیل نەبیت بەدەنا وێ ژی کامل نابە. داییکتی وسان ھەست ئان ژی مژارەک ژ رێزێ نینە بێگوومان. بەرییا ھەر تشتی ژ بۆ ھەڤژیانیێ ئاقلەک باش و ئاڤا و ڤینا کەسان گرنگە. د ھەڤژیانیێ دا گەر ڤینا کەسێن کو ھەڤژیانیێ پێک دئینن ل بەر چاڤ نەیێن گرتن وێ داویا وێ ھەڤژیانیێ تێکچوون بیت.
ئەم پر دوور ل چارەسەریا نەگەرن، ھەر کەس دکارە ببە ھێزا چارەسەریا پرسگرێکێن وەلات ئان ژی جڤاکا خوە. بەری ھەر تشتی ھشمەندیا کو مێرێ سەردەست ب جڤاکێ و ژنان دایە باوەر کرن کو دەما ژنەک ل سەر تەمەنێ ٣٠- ٣٥سالیێ کەت و ھەڤژیانی پێک نە ئینا بە وێ د مالدا بمینیت، پێویستە کو مرۆڤ ڤێ ھشمەندیا خەلەت و گەنی د جڤاکێ دە بدەت گوھارتن. تایبەت ژن ژی ب ئەڤا من گوتی بەروڤاژی دڤێ خوە ئاڤا بکەن و شیاری و زانابون ڤێ پرسێ چارە بکەن و ھینا بچوک خوە ژ ڤان پەرگالان رزگار بکەن یان خوە نێز نەکەن. ژ بۆ ئەڤ پرسگرێک د جڤاکان دا وەرە چارەسەر کرن بەری ھەر کەسی و ھەر تشتی گرنگە کو ژن ژ ھێزا خوەیا جەوھەری ب باوەر بن. ھشمەندییا مێر وسان کریە کو ژن ژ ھەبوون و بەدەنا خوە شەرم بکە، ب جڤاکێ دانە باوەرکرن کو گەر ژن د بن چاڤدێری یان پاراستنا مێران دا نەبیت ئەو نکاریت بژیت.یێ کو ناھێلە ژن ب ھێزا خوە بژی گەلۆ کییە؟
دەما کو تو ژ کەسەکی را ٤٠ جاران بێژی تو دینی، بێگوومان وێ ئەو ژی دێ باوەر کەت کو دینە. د جڤاکا مە دا ئەڤ ٥ ھەزار سالە کو ژ ژنان را گۆتنە تو نکاری، نەزانی، بێ ھێزی و مەجبووری کو د بن پاراستنا مێرەکی دا بی. ما گەلۆ دەما کو تە زایەندەک(جێندەر) ب ڤان خالان دا باوەرکرن ما ئاسانە کو بکاربە ب ھەبوون و زایەندا خوە باوەر بیت. ژ بەر کو د جڤاکان دا د ھەموو دەمان دا ژ ژنان را گۆتنە تو نکاری و نزانی ژنان ژی وسان باوەر کریە کو نکارە و نزانە ژ بەر وێ مێران گەلەک جاران وەکە خوەستیە دەستھلاداریا خوە ل سەر جڤاکێ دانە مەشاندن. گەر د جڤاکی دا زایەندا ژن وەکە مرۆڤ ب ھات بوویا ھەژمارکرن وێ توو جاران ژن نەھات بوونا فرۆتن. ناڤێ فرۆتنا ژنێ خەملاندنە دا کو ژن بخوە ژی ژێ ئاجز نەبن، کرنە قەلەن، نەخت ئان ژی ل ھنەک دەڤەران کرنە پەرێ ھەقێ شیرێ داییکێ ما گەلۆ داییک شیر نادە کورێ خوە ژی؟ لێ تەنێ د جڤاکان دە ژن تێن فرۆتن. ژ خوە ھشمەدیا کو مرۆڤان بفرۆشن ب ھەر ئاوایی خەلەتە و نە ل گۆری ئەخلاقیە. ھەڤژیانی نە تشتەک شاشە، لێبەلێ ھەڤژیانیا د تەمەنێ بچووک دە، کرین و فرۆتنا مرۆڤان شاشە. ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک ھەم د واتەیا بیۆلۆژیک و سایکولوژیک ھەم ژی ژ بۆ ئاڤاکرنا مالباتەک ب تەندورست خەتەرە. ل گۆری وە زارۆکەک وێ بکاربە زارۆکان پەروەردە بکە؟ دەما کو تو کەسەکی د تەمەنەک بچووک دە بزەوجینی پشتی کو بوو کەسەک جوان واتە بوو ١٨-١٩ سالی دێ لێگەرینێن وان جوودا بن. ژ بەر ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک پرسگرێکێن ھەڤ دوو بەردانێ ژی د ناڤا جڤاکا مە دە زێدە نە. دەما کو داییک و باڤ ھەڤدوو جوودا دبن بێگوومان ژیانا زارۆکان ژی سەر و بنێ ھەڤ دبە و دەروونیا زارۆکان ژی پێ رە خراب دبە.دیسان خیانەتێن ھەڤژیانی بەر ب زێدەھیێ دچن کو یەک ژ وان سەدەمان ئەڤ تەمەنێ بچوکە و تێنەگەھشتن ژ بەرپرساتی و ھەڤژیانیێ..

ھێلان چیا

تقييم المستخدم: 0 / 5

تعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجوم
 

5AEF99C3 AFF2 4C90 B4C1 0E46B3955D64
بەنداڤا دهوکێ مەترسیە ل سەر ژیانا هەولاتیان

ڕاپورتەکا تایبەتا ڕێکخراوا سەوزا ئەوروپی کوردستانی، دگەل
رەمەزان حەمزە بسپورێ وارێ جیولوجی و ژینگەهێ.

بەنداڤا دهوک و مەترسیێن گەشەیا گەشتوگوزاری ل ژێر دیوارێ بەنداڤێ.

بەنداڤا دهوکێ تێتە هەژمارتن ژ پروژێن ستراتیجیێن گرنگ، سەرەرای بچیکیا عمبارا هەلگرتنا ئاڤێ کو دبیتە (٥٢) ملیون مێتر چارگوشە، ژبەر نێزیکیا وێ بو ناڤەندا باژێرێ دهوکێ، یا ئاسایی دەمێ دروست کرنا بەنداڤەکێ دڤێت چەند خالەکێن گرنگ بهێتە بەرچاڤ کرن ژ بەر پێلێن لافاوا وە زێدەبونا ئاستێ ئاڤێ ل دەمێن جودا ، هەمان دەمدا خودێ نەکەت ئەگەر دەمێ بەنداڤ د روخیێت وە کارتێکرنا وێ رێژەیا زورا ئاڤێ ل پێشیا خودکەت . لەوما د هەمی پروژێن بەنداڤادا نابیت بهیچ رەنگەکی پروژێن گەشت و گوزاری بهێنە دروست کرن ل پێشیا دیوارێ بەنداڤێ ، بەلام پروژێن گەشت و گوزار دێ هێنە دروست کرن ل دوربەری برک ئان دەنکێ بەنداڤێ وە برێژەیەکا دویر ژ ئاڤێ کو نەبیتە ئەگەرێ پیسبونا ئاڤا بەنداڤێ ، کەواتە ئەوا ئەم ئەڤرو دبینین ل ژێر بەنداڤا دهوکێ تێتە بکار ئینان وەک پروژێن گەشت و گوزار نە تشتەک دروستە وە دڤێت هەمی بهێنە ڤەگوهاستن بو سەر بەنداڤێ ب گورەی رێنمایێن سەلامەتی و ژینگەهی .

سەبارەت ب دەرئینانا ئاڤێ ل ژێر ئەردی وە کارتێکرنا وێ ژ بو بەنداڤێ ، هیچ کارتێکرنەک ل سەر بەنداڤێ وە پێگەهێن وێ نینە ، لێ ئەگەر بیرێن پەترولێ هاتنە دروست کرن ل دوربەری بەنداڤێ دبیت ببتە ئەگەرێ کار تێکرنێ ل سەر جێگیرکرنا بەنداڤێ .

سەبارەت سەرەدەری کرن کرن دگەل بانداڤێ ژ لایێ ئێمناهی ڤە هندەک کەرەستە و کەل و پەلێن تایبەت هەنە ئاگاهیێ ددەت ل سەر ئێمناهی و سەلامەتی یا بەنداڤێ ، سەرەرای وێ چەندێ بەنداڤا دهوکێ بەنداڤەکا ئاخییە ( ترابی)ە وە ئەڤ جورە بەنداڤە پتر جێگیرن ( مستقرن )، لێ ئەگەر هات و بەنداڤ هاتە روخان ژبەر هەر هویەکێ هەی وە ب باوەریا من ئەڤ چەندە یا دویرە ژ بەر کو وەکی مە بەری نوکە ئیشارەت پێدای کو ئەڤ بەنداڤە بەنداڤەکا ئاخییە (ترابیە ) ، وە ل دەمێ دروست کرنا بەنداڤێ ئەڤ چەندە دهێتە بەرچاڤ کرن ل دەمێ عەرد لەرزینێ (زلزال) ئان ل دەمێ دەرزبونێ ئان هەرتشتەک دی کا دێ چاوا سەرەدەری دگەل هێتە کرن .

ژبەرڤێ چەندێ ژ بو پاراستنا بەنداڤێ وە هاولاتی پێتڤیە ل سەر مە :


ڤەگوهاستنا هەمی جهێن گەشتوگوزاریێن ل ژێر دیوارێ بەرەڤانییا بەنداڤێ بو سەر بەنداڤێ .

ھەبوونا گەشتیاران قەدەغەکرنا هاتن و چونا ترومبێلا ل سەر دیوارێ بەنداڤێ وە ڤەکرنا رێکێن بەدیل بو وان گوندێن دەوروبەری بەنداڤێ.

ھەبوونا جھێن گەشتیاری ل وی جھی چ مەترسیا خۆ ھەیە؟ رەمەزان حەسەن قەدەغەکرنا پروژێن گەشت و گوزاری ل نێزیک دوربەری بەنداڤێ ژ بەر ئەگەرێ پیسبونا ئاڤا بەنداڤێ وە ژ بەر کو ئاڤا تێتە ڤێ بەنداڤێ نە سەرچاوێ ریبارەکی یە ئان دەریایەکی یە، سەرچاوێ وێ ئاڤا ڤێ بەنداڤێ کانیک و بارانن، ژبەر ڤێ چەندێ دڤێت پاقژیا ڤێ زور بەرچاڤ وەرگرن ژ بەرکو سەرچاوێ ئاڤا ڤەخوارنا گەلەک گەرەکێن دهوکێ ژ بەنداڤێ یە .

قەدەغەکرنا دروست کرنا هەر پروژەیەکێ دەهێنانا پێترولێ ئان چیمەنتویێ ژ بەر کە دێ کارتێکرنەکا مەزن هەبیت ل سەر بەنداڤێ .

ئەگەر ھات و تەقینا سکری چێبوو و مەترسیا وێ چیە و چەندە؟ رەمەزان د بەرسڤا دانا خودا ژبۆ سەوزا ئەوروپی دبێژیت دڤێت خاندنەکا رهو ریشالی هەبیت ئەگەر هات و بەنداڤ سەر ئێک داهات خودێ نەکەت کا د کیشک جهێن پێشیا بانداڤێ د مەترسیێ دابن و رێو جهێن دەرباز بونا ئاڤێ بهێنە دەست نیشان کرن، هەلبەت ئەڤ چەندە دڤێت برێکێن زانستی و سەردەمییانە سەرەدەری دگەل بهێتە کرن وە بکارئینانا ئامیرێن تایبەت وە مینا GIS.

دیسان ھزر ژبۆ ھەر مەترسیەکێ
ھاتیەکرن، بەردەوام بوون ژ کارێن چاڤدێری و چارەسەرکرنێ ژ بو سلامەتیا بەنداڤێ ژ هەمی ئاریشەکێ .

چ بھێتە کرن کو مەترسی ل سەر بەنداڤێ نەمینیت؟ رەمەزان حەسەن دبێژیت قەدەغەکرنا ئاڤاکرنا ئاڤاهیا ل دەوروبەری بەنداڤێ ژ بەر کو دبیتە ئەگەرێ پیسبونا بەنداڤێ وە ژینگەها دەوروبەری بەنداڤێ.دیسان ‎قەدەغەکرنا هاڤێتنا گلێشی بو ناڤ بەنداڤێ ژ بەر کو ئەڤ ئاڤە تێتە بکار ئینان بو ڤەخارنێ .

تقييم المستخدم: 0 / 5

تعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجومتعطيل النجوم

سرۆشت چ ددەتە مە

mounten
سەردار هێتوتی

سرۆشت و ژینگەها مرۆڤان ژ بۆ بەردەوامیا ژیانێ ژ فەرکارێن پاراستنێ نە، دڤێت مرۆڤاتی ب گشتی بگەهیتە وی ئاستێ هزرێ کو بێی ژینگەهەکا پاقژ و سرۆشتەکێ پاڤژ ژیان ل سەر ڤی گەردوونی دێ کەفتیە د خانەیا نەمانێ دا.
ئەوا نوکە ل سەر ڤی عەردێ ئەم دژین نابیتە پاراستنا ژینگەهی هەر چەندە ئەم ژ وەڵاتێن پیشەسازی نینە لێ ژ بەر نەهشیاریا تاکێ مە ڕۆژانە ژینگەهـ و سرۆشتێ وەڵاتی ل ژێر لنگێن مەترسیێ دانە ژ لایەکی خەلک ب بەهانا نەبوونا پێدڤیێن دەم ساڵا ساریێ دارستانا دەستکرد ژ ناڤ دبەت و هن ژی بێی هەبوونا چ بەرپرساتیێ د بەرهەڤن ئاڤا شرین بۆ مەرەمێن خۆ یین بازرگانی ب کار بینن و کۆمپانیێن خیز و ڕەمڵێ لسەر رویباران ئاڤا دکەن و ژ لایەکێ دیتر ڤە ژی دەوڵەتێن داگیرکەر چ جاران دەستێن خۆ ژ تێکدانا ژینگەها مە نەپاراستینە.
بەری چەندەکێ ب ناڤ ڕۆژنامەڤانەکی ب سینگ بەرفرەهیا خۆ و مێشک بەرتەنگیا خۆ د قیراند و دگۆت ئەگەر حکومەت پێدڤیێن مرۆڤی دابین نەکەت یێن دەم ساڵا سەرمایێ و خارنێ دڤێت بێی دوو دلی سرۆشتی تێکدەین و ئەز ژی ل ڤێرە دبێژم مافێ تەیە کو حکومەت ماف و پێدڤیێن تە دابین بکەت لێ تە ماف نینە بەحس ل تێکدانا ژیانا مرۆڤاتیێ بکەی و بۆ تە بهایێ سرۆشتی دیار دکەم و دبێژمە تە سرۆشت بۆ مە ئوکسیجینێ دابین دکەت، سرۆشت بۆ مە ئاڤەکا شرین و پاقژ دابین دکەت، سرۆشت بۆ مە ئاخەکا ب بەرهەم دابین دکەت و دئێخیتە د خزمەتا مرۆڤاهیێ دا، سرۆشت بۆ مە خارنێ دابین دکەت، سرۆشت هاریکارە دگەل ڤەکولەران، سرۆشت دەروونێ مرۆڤی ئارام دکەت، سرۆشت مادەیێن دەستپێکی یێن دەرمانان دابین دکەت، ژیارا نیڤەکا مرۆڤاتیێ لسەر سرۆشتیە ئەو ژی ب ڕێکا کارێ چاندنیێ واتە سرۆشت ژیانێ بۆ مە دابین کەت، سرۆشت گوهرینێن هەرێمی کونترول دکەت و رێکخستنا بارانێن ساڵانە دکەت، و د هەمان دەم دا سرۆشت خۆشیێ و دڵفرەهیێ ددەتە مە ئەی کاکێ ب ناڤ ڕۆژنامەڤان.
لەورا ب فەر دبینم ڕێکخراوێن پاراستنا ژینگەهی ل کوردستانێ ب ڕێکێن خۆ یێن هشیاریێ دەست بدەن کاری و دناڤا سازیێن ڕاگەهاندنێ دا هەوەکا بەرفرەهـ و دڕێژ کو بۆ دەمێ چەند ساڵان ڤەکێشیت کار بۆ پاڕاستنا ژینگەها وەڵاتی بکەن.

مقالات

Default Image

المستقبل للدول غير المتقاعسة مناخياً

المصادقة على اتفاقية باريس حول تغيّر المناخ تؤشّر إلى عصر جديد، تحكمه قواعد مختلفة عما كان سائداً من قبل. قبل مؤتمر باريس العام الماضي، كان البعض يراهن على أن الاتفاق لن يحصل، والنتيجة كانت توقيع مئتي دولة، بما فيها الملوثان الأكبران الولايات المتحدة والصين.…

دستور اقليم كردستان باللغة الكردية

الإعلان العالمي لحقوق الإنسان

دستور اقليم كردستان باللغة العربية

Go to top